تاریخ و تمدن

وقتی دختر بیمار شهریار را دلداری داد / داستان عاشقی و طبابت شهریار به روایت هوشنگ ابتهاج از کتاب "پیر پرنیان اندیش"+عکس

آشنایی و رابطه ای که ابتهاج با شهریار برقرار کرد یکی از نمونه های نادر در ادبیات معاصر است. رابطه‌ای که هر دو آنها را تحت تاثیر قرار داد. به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، هوشنگ ابتهاج (ه. الف. سایه) از اواخر دهه 20، با شهریار آشنا شد و این آشنایی بدان جا کشید که ابتهاج سال‌ها هر روز ساعت دو و نیم بعد از ظهر به خانه شهریار می رفت و تا پاسی از شب در کنار او بود. شرح این آشنایی و تاثیری که این دو بر هم گذاشتند به طور مفصل در کتاب «پیر پرنیان اندیش» آمده است. کتابی درباره زندگی و شعر سایه که به همت میلاد عظیمی و عاطفه طیه از سوی انتشارات سخن منتشر ش

داستان دختر بیمار داستان عاشقی شهریار هوشنگ ابتهاج و شهریار

ادامه مطلب ...
یادی از خالق «پله پله تا ملاقات خدا»

به یاد او که بی نقاب و دروغ، شعر زندگی‌اش را خواند و از کوچه رندان با کاروان حلٌه گذشت و پله پله تا ملاقات خدا بالا رفت. بحری بود در کوزه که کعبه جانش در این دنیای فانی جایی نداشت. استاد عبدالحسین زرین‎کوب، پژوهشگر برجسته ادبیات و تاریخ و استاد بنام ادبیات پارسی. به گزارش خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) در لرستان، استاد عبدالحسین زرین‎کوب در سال 1301 شمسی در بروجرد چشم به دنیا گشود. پس از طی کردن تحصیلات ابتدایی و دبیرستان به خدمت معارف و فرهنگ درآمد و پس از فارغ‎التحصیلی به بروجرد بازگشت و در دبیرستان‎های خرم‎آباد و بروجرد به تدریس پ

پله پله ملاقات با خدا پله پله تا ملاقات پله پله تا خدا

ادامه مطلب ...
زندگینامه نخستین روزنامه‌نگار زن ایرانی با انتشار نشریه "شکوفه"+تصاویر

در روزگاری که زنان از ترس برخوردهای حکومتی، سواد دار بودنشان را پنهان می کردند، «مزین السلطنه» اولین نشریه زنانه ایران را راه اندازی کرد. هفته نامه‌ای هشت صفحه‌ای که در داخل و خارج از کشور منتشر می‌شد و اگرچه عمر کوتاهی داشت اما تحول بزرگی در دوران مشروطه به حساب می‌آمد. نقل است که ناصرالدین شاه قاجار از سواد داشتن زنان دل خوشی نداشت و برخی از همسران او که می‌توانستند بخوانند و بنویسند، سوادشان را از شاه پنهان می‌کردند. مریم عمید، ملقب به مزین السلطنه در چنین فضایی پیش قدم تاسیس یک مدرسه دخترانه شد و بعدها نشریه ای را منتشر کرد که برای اولین ب

نخستین نشریه ایرانی

ادامه مطلب ...
گفت‌وگویی خواندنی با «ویلیام فاکنر» نویسنده امریکایی/ قسمت دوم

«ویلیام فاکنر» در بخش نخست گفت‌وگوی خواندنی‌اش یا «ژان اشتاین»، نویسنده و ویراستار لس‌آنجلسی ‌ از ایده‌آل‌های عجیب و غریب خود در باب نویسندگی، نویسندگان هم‌عصرش، فعالیت در سینمای هالیوود و بکارگیری تکنیک در داستان‌هایش گفت و اکنون در بخش دوم این مصاحبه، او بیش از پیش دنیای پیچیده‌ی ذهنش را برای علاقه‌مندان به دنیای کتاب‌ها باز می‌کند و درباره‌ی رمان‌های خودش، چگونگی شکل‌گیری ایده‌ها، شخصیت‌ها و نویسندگان محبوبش می‌گوید. به گزارش خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، در پایان بخش اول این گپ‌وگفت‌ فاکنر از اثری صحبت می‌کند که بیشترین رنج را برایش درب

ادامه مطلب ...
میدانی در تهران که اسمش لرزه بر اندام می افکند!+عکس

ساکنان قدیمی و بسیاری از اهالی تهران همچنان نام قدیمی این مکان را به یاد دارند و موقع دادن نشانی اسم آن را به کار می‌برند. میدان اعدام، میدانی که روزگاری چوبه‌دار بر آن برپا بود و مجرمان را به سزای عملشان می‌رساند. قدیمی‌ها می‌گویند این میدان از زمان سلطنت ناصرالدین شاه بنا شده بود. زمانی که شهر تهران به‌واسطه زیادی جمعیت نیاز به توسعه پیدا کرده بود، حصار صفوی را که در همان حوالی بود خراب کردند و محل تقاطع خیابان مولوی و خیابان دروازه غار میدان وسیعی درست شد که بساط اعدام را در آن برپا می‌کردند. اولین شیوه اعدامی که در این میدان استفاده شد س

ادامه مطلب ...
مصاحبه‌ای خواندنی با ویلیام فاکنر نویسنده امریکایی/ قسمت اول

فاکنر ایده‌آل‌گرایی بود که باور داشت نویسنده نباید هرگز از آنچه انجام می‌دهد راضی باشد، او می‌گفت: ‌نویسنده باید سعی کند از خودش هم جلو بزند. پس چنین فردی نمی‌توانست به حس رضایتمندی کامل برسد و تمام کتاب‌هایش را در طلب آرامشی دست‌نیافتنی قلم زد. اما همین حس آزاردهنده و مداوم، منشا پیدایش شاهکارهایی شد که دیگر در تاریخ ادبیات تکرار نشدند. به گزارش خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، ویلیام فاکنر با تمام مخالفت‌هایی که برای انجام مصاحبه داشت، گفت‌وگویی طولانی اما بسیار جذاب با «ژان اشتاین»، نویسنده و ویراستار اهل لس‌آنجلس صورت داد که خواندنش برای

ادامه مطلب ...
تمدن کاریز یا قنات در ایران

آب، حیاتی‌ترین عنصر جهان هستی است که هرگونه زیست انسانی و طبیعی بدون آن محال است. از گذشته‌های بسیار دور تا کمی پیش از اکنون، آب، جایگاه ویژه‌ای نزد انسان داشته و بعنوان یک پدیده‌ی مقدّس همواره در خور احترام بوده است. این تقدّس در اشکال گوناگونی در بین مردم دیده میشد که استفاده‌ی درست و پیشگیری از هدر رفت و صرفه‌جویی در مصرف آب یکی از این اشکال به شمار می‌رفت. تحولات اساسی در دنیای کنونی تغییراتی را در سبک زندگی مردم ایجاد کرده است که آب را به یک کالای مصرفی تبدیل نموده و از اهمیت حیاتی آن کاسته است به گونه‌ای که با وجود هشدار��ای جدی درباره‌ی

ادامه مطلب ...
جوادی‌یگانه: بعد از آل‌احمد شاهد افول «رهبری ادبی» بوده‌ایم/ جباری: جلال فهمی بسیار سطحی از غرب داشت

محمدرضا جوادی یگانه پژوهشگر در حوزه جامعه‌شناسی معتقد است بعد از درگذشت جلال آل‌احمد دیگر شاهد «رهبری ادبی» در ایران نبوده‌ایم. این در حالی است که اکبر جباری پژوهشگر در حوزه فلسفه، با رد این گزاره که «آل‌احمد بنیانگذار و پایه‌گذار یک عصر و دوره تاریخی بوده است» معتقد است که جلال فهمی بسیار سطحی از غرب داشت. به گزارش خبرنگار مهر، عصر روز یکشنبه 16 شهرور و در آستانه سالمرگ جلال آل‌احمد (18 شهرور)، نشستی با عنوان «مردی که بلند فکر می کرد» به همت بنیاد شعر و ادبیات داستانی و با حضور سیدعباس صالحی معاون امور فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، مهدی

ادامه مطلب ...
سیمین بهبهانی از نگاه روزنامه «الشرق‌ الاوسط» لندن

تک‌تاز غزل در بین هم‌عصرانش/. سیمین بهبهانی از نگاه روزنامه «الشرق‌ الاوسط». روزنامه «الشرق‌ الاوسط» در گزارشی به مناسبت درگذشت سیمین بهبهانی، از این شاعر نوشته است:. «الشرق الاوسط» در گزارش خود آورده است: «معمولا شاعران بهترین آثار ادبی خود را در فاصله ۱۷ تا ۳۰ سالگی ارائه می‌دهند، به عبارت دیگر شعر خوب ثمره درخت جوانی شاعر است. اما الهامات شعری می‌تواند بر هر کسی و در هر سنی وارد شود. به همین دلیل عجیب نیست وقتی می‌بینیم شاعری چون «سیمین بهبهانی» در پنجاه‌سالگی درخت شعرش میوه می‌دهد و شعر خود را در مسیر جدیدی وارد می‌کند و لباسی جدید بر تن

روزنامه الشرق الاوسط الشرق الاوسط لندن

ادامه مطلب ...
محمدعلی سپانلو: «سیمین» یک حقیقت پایدار بود

در سایه‌روشن قرن خورشیدی ما، با این همه حقیقت مشکوک یا حقیقت‌نمایی مشکوک که در امتحان روزگار فاش می‌شوند، سیمین یک حقیقت پایدار بود که در طول زندگی‌اش همواره رو به تکمیل داشت، یعنی استعلا می‌یافت. او هیچ‌گاه روح دروغگو یا تظاهرکننده زندگی را نپذیرفت. شاید سکوت کرد ولی هرگز دروغ نگفت؛ حتی در شعرهای جوانی‌اش که امروز می‌بینیم تا شبه‌قاره هند و آسیای میانه گسترده شده‌اند. او آن هنگام هم هرگز دروغ نگفت و شاید گاهی سکوت کرد. اما آنچه در سیمین، یعنی استادی که در جوانی‌اش استاد غزل فارسی شده بود مهم است؛ تعقل روحی‌ای است که بعدها برایش فراهم شد و ز

ادامه مطلب ...
غزل سایه برای شهریار و پاسخ شهریار/سایه جان رفتنی استیم بمانیم که چه؟

با من بی‏کس تنها شده یارا تو بمان. همه رفتند از این خانه خدارا تو بمان. من بی برگ خزان دیده دگر رفتنی‌ام. تو همه بار و بری تازه بهارا تو بمان. داغ و درد است همه نقش و نگار دل من. بنگر این نقش بخون شسته نگارا تو بمان. زین بیابان گذری نیست سواران را لیک. دل ما خوش بفریبی است‌، غبارا تو بمان. هر دم از حلقه عشاق‌، پریشانی رفت. به سر زلف بتان سلسله دارا تو بمان. شهریارا تو بمان بر سر این خیل یتیم. پدرا، یارا، اندوه گسارا تو بمان. «‌سایه‌» در پای تو چون موج دمی زارگریست. که سر سبز تو خوش باد کنارا تو بمان. هوشنگ ابتهاج (سایه). پاسخ شهریار به سایه با

سایه جان شهریار سایه جان رفتنی استیم سایه جان رفتنی

ادامه مطلب ...
گفتگو با تورج دریایی: ساسانیان ایرانشهری فرهنگی داشتند نه جغرافیایی

ایرانشهر کجاست؟ آیا این واژه مصداقی جغرافیایی و زیستی در عهد ساسانی دارد یا مقوله ای افسانه ای است که به گذر زمان جامه زمینی بر تن می کند؟ همچنین نام ایران از چه زمانی بر جغرافیایی خاص اتلاق شد؟ چرا با همه گفته هایی که می شود اما منابع عربی و غربی ساکنان سرزمین ایران را ایرانی نمی دانستند؟ دکتر تورج دریایی، استاد دانشگاه در رشته «تاریخ ایران و جوامع پارسی‌زبان» و از اعضای هیئت مدیره مرکز مطالعات ایرانی دکتر سموئل در دانشگاه کالیفرنیا است. دریایی به دو زبان انگلیسی و فارسی می‌نویسد. از او تاکنون چندین کتاب و ده‌ها مقاله به چاپ رسیده و بخشی از آ

تورج دریایی ساسانیان

ادامه مطلب ...
استخر؛ محل تاج‌گذاری پادشاه‌های امپراطوری ساسانی

شهر استخر حداقل از اواخر دوره‌ی اشکانی به‌عنوان مرکز ایالت فارس شاخته می‌شد و در دوره‌ی ساسانی به اوج رونق و اهمیت تاریخی‌اش رسید. به گزارش ایسنا، نطفه‌ی اولیه‌ی امپراطوری ساسانی در این شهر شکل گرفت و محل تاج‌گذاری برخی پادشاه‌های ساسانی بوده است. البته از مراحل آغازین شکوفایی شهر استخر که مربوط به اعصار پیش از ساسانی است، اطلاعات چندانی در دست نیست. در دوره‌ی هخامنشی برخی باستان‌شناسان بیشتر با توجه به موقعیت جغرافیایی و نزدیکی به تخت جمشید، استخر را بخش عامه‌نشین شهر پارسه (تخت جمشید) دانسته‌اند. از سده‌های پس از هخامنشی نیز برخی سکه‌های حک

ادامه مطلب ...
غزل سایه برای شهریار و پاسخ شهریار/نشود فاش کسی آنچه میان من و توست

رابطه شهریار با سایه جالب بوده است ؛ غزل برای هم سرودنشان ؟! یا آنجا که سایه به دیدار شهریار می رود و شهریار از دور سایه را که می بیند؛ داد می زند: "دیدار شد میسر و بوسه کنار هم" و سایه بلافاصله جواب می دهد "از شهر شکوه دارم و از شهریار هم" و . زندگی نامه شهریار را دوبار خوانده ام و غزلهایش را هم دوبار، معتقدم از شهریار کم نوشته شده است شاید به خاطر جریان شعر نو باشد و تئوری پردازی منتقدان و پرداختن آنها به شعر نو!. نخستین دفتر شعر شهریار در سال های ۱۳۱۰ ۱۳۰۸ خورشیدی با مقدمه های استاد بهار، سعید نفیسی و پژمان بختیاری از سوی کتابخانه خیام و آخ

ادامه مطلب ...
مهره مار در ادبیات ایران

مار را شاید بتوان یکی از مرموزترین حیوانات و خزندگان معرفی کرد که همواره نه تنها جانورشناسان و زیست پژوهان از زوایای علمی و پزشکی به آن توجه داشته اند که در میان توده مردم هم داستان ها و قصه های فراوانی از این خزنده مرموز روایت شده و می شود. در این میان تاریخ ادبیات و شاعران هم در قرن ها و اعصار مختلف از زوایای گوناگون به مار و مضامین مختلف آن اشاره کرده اند. در فرصت پیش رو به جاذبه مار و مهره ای که شاعران را معطوف خود کرده است نگاهی کوتاه انداخته ایم. ​ نگاه عماره مروزی، شاعر عهد سامانی در قرن چهارم هجری به واژه ​مار​ این​گونه بوده است:. «مار

مهره مار در ایران

ادامه مطلب ...
گفت‌وگویی منتشر نشده با زنده یاد سیمین بهبهانی

دی ٨٥ بود که سیمین بهبهانی را در چهاردهمین نشست شعرخوانی مجله فرهنگی- هنری «اهورا» به دانشگاه هنر تهران دعوت کردم. مراسم با سخنرانی سیمین بهبهانی و سپس شعرخوانی وی آغاز شد و در ادامه دانشجویان دانشگاه هنر شعر خواندند. پایان مراسم با خواندن غزل معروف وی «دوباره می‌سازمت وطن»، ایشان را تا سردر دانشگاه هنر بدرقه کردیم. این گفت‌وگو حاصل همان دوران است. قرار بود این گفت‌وگو تمامی دوره‌های زندگی و شعر‌ ایشان را دربر بگیرد و طی دیدارهای متعددی که از ‌سال ٨٥ تا‌ سال ٩٢ با استاد داشتم، اما هرگز امکان گفت‌وگوی مجدد برای پایان این گفت‌وگو فراهم نشد. ه

زنده یاد سیمین بهبهانی

ادامه مطلب ...
مرغ آمین/ شعری از نیما یوشیج بنیانگذار شعر نو

مرغ آمین درد آلودی است کاواره بمانده. رفته تا آنسوی این بیداد خانه. باز گشته رغبتش دیگر ز رنجوری نه سوی آب و دانه. نوبت روز گشایش را. در پی چاره بمانده. می شناسد آن نهان بین نهانان ( گوش پنهان جهان دردمند ما). جور دیده مردمان را. با صدای هر دم آمین گفتنش، آن آشنا پرورد،. می دهد پیوندشان در هم. می کند از یاس خسران بار آنان کم. می نهد نزدیک با هم، آرزوهای نهان را. بسته در راه گلویش او. داستان مردمش را. رشته در رشته کشیده ( فارغ از عیب کاو را بر زبان گیرند). بر سر منقار دارد رشته ی سردرگمش را. او نشان از روز بیدار ظفرمندی است. با نهان تنگنای زندگا

مرغ آمین نیما یوشیج مرغ آمین نیما شعر مرغ آمین از نیما یوشیج

ادامه مطلب ...
پوستری برای بانوی زرین غزل ایران توسط بهزاد شیشه گران + عکس

بهزاد شیشه‌گران پوستری را به مناسبت درگذشت سیمین بهبهانی طراحی کرد. به گزارش خبرنگار بخش هنرهای تجسمی ایسنا، این طراح و گرافیست شعری از سیمین بهبهانی را ضمیمه این پوستر کرده است:. «به یاد و خاطره بانوی زرین غزل ایران. دوباره می‌سازمت وطن!. اگرچه با خشت جان خویش. ستون به سقف تو می‌زنم،. اگرچه با استخوان خویش. دوباره می‌بویم از تو گُل،. به میل نسل جوان تو. دوباره می‌شویم از تو خون،. به سیل اشک روان خویش. دوباره یک روز آشنا،. سیاهی از خانه می‌رود. به شعر خود رنگ می‌زنم،. ز آبی آسمان خویش. اگرچه صد ساله مرده‌ام،. به گور خود خواهم ایستاد. که بر دَرَ

بانوی غزل ایران بهزاد شیشه گران

ادامه مطلب ...
شعر انتحار تدریجی از استاد شهریار/به زندگانی من فرصت جوانی نیست

خجل شدم ز جوانی که زندگانی نیست//به زندگانی من فرصت جوانی نیست. من از دو روزه هستی به جان شدم بیزار//خدای شکر که این عمر جاودانی نیست. همه بگریه ابر سیه گشودم چشم//دراین افق که فروغی ز شادمانی نیست. به غصه بلکه به تدریج انتحار کنم//دریغ و درد که این انتحار آنی نیست. نه من به سیلی خود سرخ میکنم رخ و بس//به بزم ما رخی از باده ارغوانی نیست. ببین به جلد سگ پاسبان چه گرگانند//به جان خواجه که این شیوه شبانی نیست. ز بلبل چمن طبع شهریار افسوس//که از خزان گلشن شور نغمه خوانی نیست.

شعر فرصت جوانی به زندگانی من فرصت جوانی نیست

ادامه مطلب ...
صنعت گفت وگو در شعر سيمين بهبهانی

در شعر بهبهانی زمان و زمانه‌ی گذشته همانقدر حاضرند که اینک و اکنون. بهبهانی، به استادی، اندیشه و اندیشناکی روزگار کنونی را در کالبد کهنی چون غزل می کشد و آگاهانه براین نکته انگشت می نهد که «از همان آغاز، شعرهایم بازنمای شرایط اجتماعی و تاریخی من بوده اند. »1. بهبهانی در دهه‌ی 1950 نخستین دفتر شعر خویش را به چاپ رسانید. گرچه درین دوران فرهیختگان ادبی ایران شعر نو را بسیار می پسندیدند و در سبک نیمائی برون رفتی از قالب های تنگ قدمائی می جستند، بهبهانی راه و رسم غزلسرائی را برگزید و در تمامی دوران شاعری اش در حال و هوای غزل سرود و بسر برد. او سا

شعر سیمین بهبهانی

ادامه مطلب ...

بهترین مشاغل و خدمات شهر خود را ، در سایت نشونه پیدا کنید.

مشاهده سایت نشونه